FİDYE HAKKINDA ÇOK SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI

Bugunkü sorularımız fidye hakkında olacak .

Her ramazan geldiğinde özellikle fidye ve fıtır hakkında çok soru sorulur .halkımızın en çok merak ettiği soruları araştırarak en sade bir şekilde anlatmaya çalışacağız .

Soru 1:Fidye kelimesinin anlamı nedir ?

Oruç ibadetinin eda edilememesi sebebiyle veya hac ibadetinin edası sırasında işlenen bir takım hataların giderilmesi için ödenen maddi bedele FİDYE DENİR .

Soru 2:Ramazan’da verilecek olan FİDYE nedir ?

Ramazan’da verilecek fidyeyi şöyle tarif edebiliriz:

Aşırı yaşlılık ve iyileşme ümidi olmayan kişilerin tutamadıkları oruçlarının yerine verecekleri her bir gün için  bir yoksul doyumu bedele FİDYE denir .

SORU 3:FİDYE Kur’an da hangi ayette bahsedilir?

Kur’an da fidyeden bahseden ayetin meali şöyledir:

 “Ey iman edenler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi sakınasınız diye size de sayılı günlerde oruç farz kılındı. İçinizden hasta veya yolcu olan başka günlerde sayısınca tutar.

Orucu tutmakta zorlananlara (zorlukla güç yetirebilenlere veya güç yetiremeyenlere) bir yoksulun günlük yiyeceği kadar fidye gerekir.

 Kim gönüllü bir iyilik yaparsa bu kendisi için bir iyiliktir.

Eğer bilirseniz orucu tutmanız sizin için daha hayırlıdır.  O sayılı günler doğruyu eğriden ayırma, gidilecek yolu bulma konusunda açıklamalar ve insanlara rehber olarak Kur’an’ın  indirildiği Ramazan ayıdır.

Artık içinizden kim bu aya yetişirse onu oruçlu geçirsin.

 Kim de hasta veya yolcu olursa başka günlerde sayısınca tutar. Allah sizin için kolaylık istiyor, güçlük çekmenizi istemiyor.

 Sayıyı tamamlamanız, sizi doğru yola iletmesine karşılık Allah’ı tâzim etmeniz için ve umulur ki şükredersiniz diye oruçla yükümlü tutup hükümlerini açıklıyor.  (Bakara Suresi 183-184)

Soru 4:Fidyeden bahseden Hadis:

İhtiyarlık ve şifa ümidi olmayan bir hastalık sebebiyle oruç tutamayan kimse, daha sonra bu oruçları kaza etme imkânı bulamazsa, her gününe karşılık bir fidye öder (Serahsî, el-Mebsût, III, 100; İbn Kudâme, el-Muğnî, IV, 395-397).

Soru 5:Fidyenin miktarı nedir?

Bir fidye, bir kişiyi bir gün doyuracak yiyecek miktarı veya bunun ücretidir. Bu da “sadaka-i fıtır” ile aynı miktarı ifade eder. Bu, fidyenin asgari ölçüsüdür. İmkânı olanların daha fazla vermesi daha iyidir (Bakara, 2/184; Merğînânî, el-Hidâye, II, 270).

Soru6 :Kimler fidye verecek?Her oruç tutmayan fidye mi verecek ?

İyileşme ümidi olmayan hastalar  ve çok yaşlı kimseler oruçlarını tutamayacakları için fidye verir .

Mazereti olmadığı halde oruç tutayan fidye ile bu sorumluluktan kurtulamaz.

Soru 7 :Fidye kimlere verilir ?

 Kardeş, teyze, dayı, amca, hala ve onların çocukları, gelin, damat, kayınpeder ve kayınvalide gibi akrabalar zengin değillerse ,ihtiyaç sahibi iseler kendilerine zekât, fitre ve fidye verilebilir (Zeylaî, Tebyîn, I, 301).

SORU 8:Kimlere fidye verilmez?

 Bir kimse zekâtını, fıtır sadakasını ve fidyesini kendi usûl (üst soy) ve fürûuna (alt soy) veremez.

 Usûl, bir kimsenin anası, babası, dede ve nineleri;

Fürû ise, çocukları, torunları ve onların çocuklarıdır.

Yine, bir kimse hanımına zekât, fitre ve fidyesini veremeyeceği gibi, hanımı da kocasına bunları veremez.

                                              HAYIR KURUMLARINA DA FİDYE VERİLMEZ

SORU 9:Fidye Ne zaman verilir?

Fidyelerimizi Ramazan’ın başlangıcında verebileceğimiz gibi, Ramazan’ın içinde veya sonunda da verebiliriz.

Soru 10: Fidyeler tek kişiye ve toplu olarak mı verilir?

 Fidyelerin tamamı bir fakire topluca verilebileceği gibi, ayrı ayrı fakirlere de verilebilir.

Soru 11:Fidyeye gücü yetmeyen ne yapmalıdır?

Fidye vermeye gücü yetmeyen kimseler, Allah’tan bağışlanmalarını isterler.Yani oruç tutması mümkün değil ve  maddi durumu elvermiyorsa ne yapıp edip mutlaka fidye verecek diye bir şey yok .Allah kimseye zorluk dilemez .

Soru 12:Bu yılın fitre  miktarı nedir?

Fitre, her sene olduğu gibi ,bu sene de Ramazan Ayı öncesinde Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından tespit edildi.

Bir yoksulun doyum miktarı olarak kabul edilen sadaka-i fıtır her yıl çeşitli ekonomik koşullar göz önüne alınarak belirleniyor. Bu yıl için bir kişinin doyum miktarı olarak belirlenen rakam 23 TL olarak açıklandı.

Soru 13 : Bu sene RAMAZAN ‘da bir aylık fidye vermesi gereken bir vatandaşın ödemesi gereken meblağ nedir ?

Bu duruma göre fidye verecek kişiler her bir gün için 23 tl verecek olduğuna göre bir ay oruç tutamayınca fidye bedeli 30X23:690 tl

 En az miktar bu olmalıdır . Kişinin maddi durumu iyi ise kendi maddi durumuna göre FİDYE miktarını artırmalıdır .

ÖNEMLİ NOT : yukardaki soru ve cevapları hanefi mezhebine göre DİYANET’in vermiş olduğu fetvalara göre hazırlanmıştır .

Ülkemizde buyuk bir Şafi mezhebi mensuplarıolduğu gözönüne alındığında aşağıdaki notlarda farklılıklar vurgulanmıştır .

Şafi mezhebinden olan kardeşlerimiz bu durumu da gözönünde bulundurmalıdır .

Not 1 :Şâfiîlere göre Ramazan ayının kaza borcu herhangi bir mazeret olmaksızın yerine getirilmeden, öteki Ramazan gelecek olursa, kaza borcuna ilaveten bir de fidye ödeme yükümlülüğü ortaya çıkar (Nevevî, el-Mecmû’, VI, 364; Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, I, 645).

Şâfiî mezhebinde fidye ödeme yükümlüğünün ortaya çıktığı bir diğer mesele de gebe ve emzikli kadınlarla ilgilidir. Emzirme ve hamilelik sebebiyle çocuğunun sağlığı hakkında endişe duyan annelerin, oruç tutamadıkları günleri hem kaza etmeleri hem de fidye vermeleri gerekir. Fakat çocuk hakkında değil de kendileri hakkında endişe ederlerse o zaman sadece kaza gerekir (Nevevî, el-Mecmû’, VI, 267).

                                                  HAZIRLAYAN :SERAP UYSAL

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir