ORUÇ ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

SORU VE CEVAPLARIYLA ORUÇ ÇEŞİTLERİ

Biz müslümanlar sadece oruç ayı olan Ramazan-ı Şerif’te oruç tutmuyoruz .
Değişik zamanlarda çeşitli vesilelerle Allah rızası için tuttuğumuz oruçlarımız var .
Bugün bunlara değinelim istiyoruz .
Aşağıdaki yazımızda soru ve cevaplarla bunları pratik bir anlatım üslubuyla sunmaya ve bilgilerimizi bu vesileyle tazelemeyi hedefledik .
Buyurun hep beraber bilgilerimizi gözden geçirelim :
Soru:Hüküm yönüyle kaç çeşit oruç vardır?
6 çeşit oruç vardır. Bunlar:
a) farz olan oruçlar
b) vacip olan oruçlar
c) sünnet olan oruçlar
d) müstehab olan oruçlar
e) mekruh olan oruçlar
f) haram olan oruçlar
Soru : Farz oruçlar hangileridir?
Ramazan orucunun edası, kazası ve keffareti farzdır.
Yani Ramazan’da oruç tutmak ,tutulamadı ise veya bozulduysa kazası ve keffaretini tutmak da farzdır .
Soru :Farz oruçtan kasıt nedir ?
Farz olan oruç Allah’ın tutulmasını kesinlikle emrettiği oruçtur .İslamın beş esasından biri olarak sayılan ve olmazsa olmaz olan oruç budur .
Bir müslüman 11 ayı oruç tutarak geçirse ,ama Ramazan’da oruç tutmasa bu oruç ibadetini yerine getirmediği anlamına gelir . Çünkü bize Allah’ın kesinlikle emrettiği oruç ,Ramazan orucudur .
Soru : Vacip oruçlar hangileridir?
Adanan oruçlar ve bozulan adak orucunun ve bozulan nafile oruçların kazası vaciptir.
Soru :Vacip oruç ne demektir ?
Vacip oruç ,Allah’ın bize tutmamızı emretmediği ,bizim kendimize Allah adına söz vererek şart koştuğumuz oruçlardır .Adak orucu gibi .
Adak orucu demek ;” “Şu işim şöyle olursa ,şu kadar oruç tutacağım “diyerek Allah adına kendine söz verip şartlandırmadır .Böyle bir durumda ,kişinin isteğinin gerçekleşmesi durumunda tuttuğu oruç adak orucudur .
Not :Nafile orucu aşağıda açıklayacağız!
Soru: Sünnet oruçlar hangileridir?
Muharrem ayının 9 ile 10. Günü veya 10 ile 11. Gününde oruç tutmak sünnettir.
Muharrem ayı bilindiği gibi aşura ayı diye adlandırlan aydır. Bu ayda tutulan 9- 10 veya 10 ila 11.günün orucu sünnettir .
Zilhicce ayının ilk 9 günü tutulan oruç da sünnet oruçlardandır
Soru :Sünnet oruç ne demektir :
Sevgili Peygamberimizin sevap kazanmak için tuttuğu ve bizim de onun sünnetine uyarak tuttuğumuz oruçlardır .
Soru: Müstehab oruçlar hangileridir?
• Kameri ayların 13, 14, 15. Günleri,
• Pazartesi, perşembe günleri
• Ramazan’dan sonraki ay olan Şevval ayında 6 gün oruç tutmak müstehab olan oruçlardandır.
Soru : Müstehab oruç ne demektir?
Müstehab kelimesi hoşa giden amel anlamındadır .Sevgili Peygamberimizin bazen yapıp bazen terk ettiği ibadetlerdir .Bunun yapılması sevaptır ,lakin yapılmadığında günah yoktur .Peygamberimiz ve ashabı bu tür ibadetleri severek yapmışlar ve bunda Hakk’ın rızasını gözetmişlerdir .Yani bir mecburiyet durumu yoktur .Gönül hoşluğu ile yapılan her türlü ibadet gibi oruçların da müstehap olanları vardır .Yukarda saydığımız gibi .
Soru :Müstehab kelimesinin başka isimleri var mıdır ?
Müstehab kelimesi ;nafile ,mendup ,tatavvu’ ,edep ,gayr-i müekked sünnet kelimeleri ile de ifade edilir .Bu kelimelerin hepsi eş anlamlıdır .
Soru :Nafile kelimesi ne demektir ?
Nafile kelimesi, Türkçemizde boşa giden ,lüzumsuz gibi anlamlarda kullanılır ama,dini terim olarak böyle değildir .Fazla sevap kazanmak için ,Allah’a yaklaşmaya vesile aranak için yapılan ibadetlerdir .Dolayısıyla bu kelimeyi boşa giden anlamında değerlendirmek yanlıştır .
Soru: Mekruh oruçlar hangileridir?
• Muharrem ayının sadece 10. Günü,
• Sadece cuma veya sadece cumartesi günü oruç tutmak,
• Akşam iftar etmeden ertesi günün orucuna birleştirmek,
• Hanımların eşlerinin rızası olmadan nafile oruç tutmaları,
• Senenin tamamını oruç tutarak geçirmek tenzihen mekruh oruçlardır.
Soru :Mekruh oruçtan kasıt nedir ?
Haram olmayan lakin yapılması hoş karşılanmayan şeylere mekruh denir .Bu tarife göre mekruh oruçtan kasıt tutulması hoş karşılmayan oruç demektir.Bu günlerde oruç tutmak kabul edilmez anlamında değildir .Elbette bu oruçları kabul edecek olan Allah’tır . Bu oruçların her bir çeşidini araştırdığımızda bu oruçların tutulmasından ziyade tutulmamasının daha iyi olduğu bilincine varılacaktır .Mesela iki gün üstüste iftar etmeden oruç tutmak her ne kadar Allah’ın kabulune mani değilse de insan bünyesini sıkıntıya sokacağından hoş görülmemiştir .
Muharrem ayında sadece 10. Gün oruç tutmak Yahudilere benzememek içindir .Onları taklit hoş görülmemiştir.
Mesela bir kadının kocasından izinsiz oruç tutması aile muhabbeti açısından hoş görülmemiştir .Yine tüm seneyi oruçla geçirmek de insan bünyesini zorlayan bir durumdur .Allah insanlara zorluk dilemez .Dolayısıyla insanın kendine böylesi eziyeti hoş görülmez .
Soru: Haram oruçlar hangileridir?
• Ramazan bayramının 1. Günü,
• Kurban bayramının dört günü de oruç tutmak haramdır.
Soru :Haram oruçtan kasıt nedir ?
Tutulması yasak olan günlerde oruç tutmak demektir .
Soru :Bayramda oruç niçin yasaktır ?
Ramazan bayramının birinci günü tüm ayı oruçlu geçiren müminlere bayram yapmaları için Allah’ın verdiği bir iftar ziyafetidir .Bunun için Ramazan bayramına “ fıtır bayramı yani iftar bayramı “ da denilmiştir . Bu gün oruçlu olmak Allah’ın verdiği ziyafeti reddetmek gibi bir anlam taşır ki bu uygun görülmemiştir .
Şevval orucuna başlayacak olanlar birinci günü tutmayıp bayramın ikinci gününden sonra tutabilir .
Kurban bayramı ise 4 günde de orucun yasak olduğu günlerdir nasıl ki oruç tutmak emredilmişse tutmamak da Allah’ın bir emridir ve Kurban Bayramı günleri herkes için yeme ,içme ve kesilen kurbanlarla Allah’ı anma günleridir .(Ebu Davud ,savm,50)
Soru: Şevval ayında tutulan orucun değeri nedir?
Ramazan ayında tam olarak tutulan oruçtan ayrı olarak, Şevval ayında da 6 gün tutulan oruca bütün yılı oruçlu geçirmiş gibi sevap verileceğini Sevgili Peygamberimiz (sav) haber vermiştir. (Müslim ,sıyam,204)
Soru: Şevval orucu peş peşe mi tutulur?
Şevvaldeki 6 gün orucu peş peşe tutmak şart değildir .Nasıl istenirse öyle tutulur .
NOT :SORU VE CEVAPLAR DİYANET DİN İŞLERİ YÜKSEK KURULUNUN FETVALARI VE DİYANET İSLAM İLMİHALİ ESAS ALINARAK ARAŞTIRILIP HAZIRLANMIŞTIR .
SERAP UYSAL

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir