ORUÇ TUTAMIYORUM ,NE YAPACAĞIM?

Ramazan-ı şerifin ilk günlerini geride bıraktık .
Başı rahmet, ortası mağfiret ,sonu da cehnnemden azat olma günleri olarak Sevgili Peygamberimiz (SAV)’in tanımladığı çok değerli misafirimizi ağırlamaya ddevam ediyoruz .
Onbir aylık yoldan geldi bu özel misafirimiz .
Biz de onbir aydır yolunu gözledik .
Şu zorlu KORONA günlerinde gündemimize bir heyecan ,bir sevinç ,bir teselli ,bir umut getirdi .
Rahmet ile mağfiret ile cehennemden azad olma müjdesini getirdi bizlere.
GÖNDEREN RABBİMİZE HAMD-Ü SENALAR OLSUN
Manevi hayatımızın zirveye çıktığı bu günlerde bir çok sorular da cevap bekler .
Oruç tutamayanların hassasiyeti de ,sorduğu sorularda da görülür .
“Orucumu tutamıyorum ne yapacağım ,
Tutsam bir şey olmaz ,
Dayanabilirim ,
İlaçlarımı gece alırım vb. “sorular ve oruç tutmaya karşı iştiyak zaman zaman gördüğümüz ,duyduğumuz durumlardan .
Çok yaşlı ve hasta olup oruç tutamayanlar ,ömrü boyunca orucunu yemediğini ve bu yüzden bu durumun kendilerine ağır geldiğini söyleyenler o kadar çok ki …
Ancak şunu belirtmekte fayda var .
Oruç tutacağım diye sağlığını tehlikeye atmak vebaldir .
Oruç ,tutarken sağlığımızı tehlikeye atacak durumlardan ,hatta vücudu aşırı derecede yormak ve yıpratmaktan dahi kaçınmak gerekir .
Elimiz altındaki işçi ve hizmet veren insanların ,çalışanların da yükünün azaltılması bu mübarek ayda insani ve vicdani bir sorumluluktur.
Özellikle de çok ağır işlerde çalışan insanların durumunu gözardı etmek bir müslümana yakışmaz .
ORUÇ TUTMASI MÜMKÜN OLMAYANLAR NE YAPACAK?
Orucunu tutamayanların fidye vermesi gerektiğini hepimiz biliyoruz .
*
Bugunkü sorularımız fidye hakkında olacak .
Her Ramazan-ı ŞERİF geldiğinde özellikle fidye ve fıtır hakkında çok soru sorulur .
Bugün de halkımızın en çok merak ettiği FİDYE HAKKINDAKİ soruları araştırdık .
Sizlere en sade bir şekilde bu akla takılan soruları anlatmaya çalışacağız .
*
Soru 1:Fidye kelimesinin anlamı nedir ?
Oruç ibadetinin eda edilememesi sebebiyle veya hac ibadetinin edası sırasında işlenen bir takım hataların giderilmesi için ödenen maddi bedele FİDYE DENİR .
*
Soru 2:Ramazan’da verilecek olan FİDYE nedir ?
Ramazan’da verilecek fidyeyi şöyle tarif edebiliriz:
Aşırı yaşlılık ve iyileşme ümidi olmayan kişilerin tutamadıkları oruçlarının yerine verecekleri her bir gün için  bir yoksul doyumu bedele FİDYE denir .
*
SORU 3:FİDYE Kur’an da hangi ayette bahsedilir?
Kur’an da fidyeden bahseden ayetin meali şöyledir:
“Ey iman edenler!
Sizden öncekilere farz kılındığı gibi sakınasınız diye size de sayılı günlerde oruç farz kılındı.
İçinizden hasta veya yolcu olan (tutamadığı oruçlarının yerine )başka günlerde sayısınca tutar.
Orucu tutmakta zorlananlara (zorlukla güç yetirebilenlere veya güç yetiremeyenlere) bir yoksulun günlük yiyeceği kadar fidye gerekir.
Kim gönüllü bir iyilik yaparsa bu kendisi için bir iyiliktir.
Eğer bilirseniz orucu tutmanız sizin için daha hayırlıdır.
O sayılı günler doğruyu eğriden ayırma, gidilecek yolu bulma konusunda açıklamalar ve insanlara rehber olarak Kur’an’ın  indirildiği Ramazan ayıdır.
Artık içinizden kim bu aya yetişirse onu oruçlu geçirsin.
Kim de hasta veya yolcu olursa başka günlerde sayısınca tutar.
Allah sizin için kolaylık istiyor, güçlük çekmenizi istemiyor.
Sayıyı tamamlamanız, sizi doğru yola iletmesine karşılık Allah’ı tâzim etmeniz için ve umulur ki şükredersiniz diye oruçla yükümlü tutup hükümlerini açıklıyor.  (Bakara Suresi 183-184)
*
Soru 4:Fidyeden bahseden Hadislerden bir örnek verelim:
“İhtiyarlık ve şifa ümidi olmayan bir hastalık sebebiyle oruç tutamayan kimse, daha sonra bu oruçları kaza etme imkânı bulamazsa, her gününe karşılık bir fidye öder (Serahsî, el-Mebsût, III, 100; İbn Kudâme, el-Muğnî, IV, 395-397).
*
Soru 5:Fidyenin miktarı nedir?
Bir fidye, bir kişiyi bir gün doyuracak yiyecek miktarı veya bunun ücretidir.
Bu da “sadaka-i fıtır” ile aynı miktarı ifade eder.
Bu, fidyenin asgari ölçüsüdür.
İmkânı olanların daha fazla vermesi daha iyidir (Bakara, 2/184; Merğînânî, el-Hidâye, II, 270).
*
Soru6 :Kimler fidye verecek?
Her oruç tutmayan fidye mi verecek ?
İyileşme ümidi olmayan hastalar  ve çok yaşlı kimseler oruçlarını tutamayacakları için fidye verir .
Mazereti olmadığı halde oruç tutmayan fidye ile bu sorumluluktan kurtulamaz.
Soru 7 :Fidye kimlere verilir ?
Kardeş, teyze, dayı, amca, hala ve onların çocukları, gelin, damat, kayınpeder ve kayınvalide gibi akrabalar zengin değillerse ,ihtiyaç sahibi iseler kendilerine zekât, fitre ve fidye verilebilir (Zeylaî, Tebyîn, I, 301).
*
SORU 8:Kimlere fidye verilmez?
Bir kimse zekâtını, fıtır sadakasını ve fidyesini kendi usûl (üst soy) ve fürûuna (alt soy) veremez.
Usûl, bir kimsenin anası, babası, dede ve nineleri;
Fürû ise, çocukları, torunları ve onların çocuklarıdır.
Yine, bir kimse hanımına zekât, fitre ve fidyesini veremeyeceği gibi, hanımı da kocasına bunları veremez.                                              CAMİ VB YERLERE DE FITIR ,ZEKAT VE FİDYE VERİLMEZ
SORU 9:Fidye Ne zaman verilir?
Fidyelerimizi Ramazan’ın başlangıcında verebileceğimiz gibi, Ramazan’ın içinde veya sonunda da verebiliriz.
*
Soru 10: Fidyeler tek kişiye ve toplu olarak mı verilir?
Fidyelerin tamamı bir fakire topluca verilebileceği gibi, ayrı ayrı fakirlere de verilebilir.
*
Soru 11:Fidyeye gücü yetmeyen ne yapmalıdır?
Fidye vermeye gücü yetmeyen kimseler, Allah’tan bağışlanmalarını isterler.
Yani oruç tutması mümkün değil ve  maddi durumu elvermiyorsa ne yapıp edip mutlaka fidye verecek diye bir şey yok .
Allah kimseye zorluk dilemez .
*
Soru 12:Bu yılın fitre  miktarı nedir?
Fitre, her sene olduğu gibi ,bu sene de Ramazan Ayı öncesinde Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından tespit edildi.
Bir yoksulun doyum miktarı olarak kabul edilen sadaka-i fıtır her yıl çeşitli ekonomik koşullar göz önüne alınarak belirleniyor.
Bu yıl için bir kişinin doyum miktarı olarak belirlenen rakam 27 TL olarak açıklandı.
*
Soru 13 : Bu sene RAMAZAN ‘da bir aylık fidye vermesi gereken bir vatandaşın ödemesi gereken meblağ nedir ?
Bu duruma göre fidye verecek kişiler her bir gün için 27 tl verecek olduğuna göre bir ay oruç tutamayınca fidye bedeli 30X27:810 tl En az miktar bu olmalıdır .
Kişinin maddi durumu iyi ise kendi maddi durumuna göre FİDYE miktarını artırmalıdır .
ÖNEMLİ NOT : yukardaki soru ve cevapları Hanefi mezhebine göre DİYANET’in vermiş olduğu fetvalara göre hazırlanmıştır .
Ülkemizde Şafi mezhebi mensupları olduğu gözönüne alındığında aşağıdaki notlarda farklılıklar vurgulanmıştır .
Şafi mezhebinden olan kardeşlerimiz bu durumu da gözönünde bulundurmalıdır .
*
NOT 1 :Şâfiîlere göre Ramazan ayının kaza borcu herhangi bir mazeret olmaksızın yerine getirilmeden, öteki Ramazan gelecek olursa, kaza borcuna ilaveten bir de fidye ödeme yükümlülüğü ortaya çıkar (Nevevî, el-Mecmû’, VI, 364; Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, I, 645).
*
NOT 2:Şâfiî mezhebinde fidye ödeme yükümlüğünün ortaya çıktığı bir diğer mesele de gebe ve emzikli kadınlarla ilgilidir.
Emzirme ve hamilelik sebebiyle çocuğunun sağlığı hakkında endişe duyan annelerin, oruç tutamadıkları günleri hem kaza etmeleri hem de fidye vermeleri gerekir.
Fakat çocuk hakkında değil de kendileri hakkında endişe ederlerse o zaman sadece kaza gerekir (Nevevî, el-Mecmû’, VI, 267).
SORULAR VE CEVAPLARI DEVAM EDECEK .

SORULAR VE CEVAPLARI “İSLAM KÜLTÜRÜ :SORARAK ÖĞRENİYORUM “KİTABIMIZDAN ALINTIDIR .
SERAP UYSAL
EMEKLİ KUR’AN KURSU ÖĞRETMENİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir