MALLARIN VE NEFİSLERİN KORUYUCUSU OLAN BİR İBADET :ZEKAT


“Namazı kılın, zekâtı verin, önceden kendiniz için yaptığınız her iyiliği Allah’ın katında bulacaksınız. Şüphesiz Allah, yapmakta olduklarınızı noksansız görür.” (el-Bakara, 110)
İbni Ömer radıyallahu anhümâ‘dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz şöyle buyurmuştur:
“İslâm dini beş esas üzerine kurulmuştur: Allah’tan başka ilâh olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın resulü olduğuna şehâdet etmek, namaz kılmak, zekât vermek, hacca gitmek ve ramazan orucunu tutmak. ” (Buhârî, Îmân 1, 2; Tefsîru sûre (2), 30; Müslim, Îmân 19–22)
Ramazan ayı,maddi ve manevi her çeşit ibadeti bünyesinde barındıran mübarek ay .
Bilindiği gibi 3 çeşit ibadet vardır
*Beden ile yapılan ibadetler
* Mal ile yapılan ibadetler
*Hem mal hem bedenle yapılan ibadetler
Bedenle yapılan ibadetlere namaz ve oruç örnek verilebilir.
Mal ile yapılan ibadetlere zekat ve fıtır sadakası,kurban kesmek örnek verilebilir.
Hem mal hem bedenle yapılan ibadetlere ise en güzel örnek hacca gitmektir. Ramazan’ı Şerif’te beden ile yaptığımız ibadetlerden oruç ve namaz bu gruptadır .hepimiz kendi namazımızıve orucumuzukendimiz tutarız . bir başkası bizim yerimize bu ibadetleri yapamaz .oruç tutamyanın verdiği fidyeler tutulamayan oruca verilen bir bedeldir .namzda ise böylesi bir fidye vs .yoktur .
Mal ile yaptığımız ibadetlerden zekat ve fıtır sadakası bu ayda vermesi en sevap olan ibadetlerdendir. Müslümanlar genellikle zekatlarını ve fıtır sadakalarını Ramazan’ı Şerif’te verirler. Biz bugünkü yazımızda zekata dahil aklımıza takılan soruları cevaplarıyla birlikte vermeye çalışacağız
Soru: Zekât nedir?
Zekât verecek kadar malı olanların(nisap miktarı) mallarının belirli bir miktarını, muhtaç kişilere vermesidir. Kelime olarak zekât, artma, çoğalma, arıtma ve bereket anlamına gelir.
Soru: . Zekâtın farz olması için şartlar nelerdir?
*Müslüman olmak
*Ergenlik çağına gelmek
*Akıllı olmak
*Hür olmak
*Aslî ihtiyaçlardan fazla nisap miktarı mala sahip olmak
*Zekat malının artıcı olması,
*Sahip olunduğu andan itibaren üzerinden bir yıl geçmesi,
*
Soru :Nisap miktarı ne demektir?
Nisap miktarı, zekât vermede ölçü, yani insanın asli ihtiyacından fazla zekât verecek mala sahip olmasıdır.
Soru :Asli ihtiyaç ne demektir ?
İnsanların yiyecek ,giyecek ,barınma ve biitleri ,ev eşyaları ,kitapları ve iş aletleri ,asli ihtiyaçalrıdır .
Soru:Zekata tabi mallar nelerdir?
Zekatı verilecek mallar şunlardır :
*altın ve gümüş
*para ve hisse senedi ,tahvil vb(81gram altına bedel olunca)
*Ticaret malları(81 gram altına bedel)
*hayvanların zekatı
*öşür (toprak ürünlerinin zekatı)
Soru: Altında nisap miktarı ne kadardır?
Altında nisap miktarı 81 gramdır.
Soru:altına ne kadar zekat verilir?
Altında zekat miktarı  KIRKTA BİR oranıdır .Yani yüzde iki buçuktur.
Soru .Hangi hayvanların zekatı verilir ?
Koyun ,keçi ,deve ve sığır cinsi hayvanların zekatı verilir .
Soru: Koyun ve keçide nisap miktarı ne kadardır?
Koyun ve keçide nisap miktarı kırktır. 40 koyun veya keçisi olan kırkta birini verir.
Soru: Devede nisap miktarı ne kadardır?
Beş devede bir koyun, 25 devede bir tane iki yaşında deve verilir. Oranı develer arttıkça değişir.
Soru: Sığırda nisap miktarı nedir?
Sığırda nisap miktarı 30’dur. 30 sığırda bir tane iki yaşında buzağı zekât olarak verilir. Oranlar artıkça değişir.
Soru: Gümüşte nisap miktarı ne kadardır?
Gümüşte nisap miktarı 561 gramdır. 561 gram gümüşe zekât düşer.
Soru: Zekât kimlere verilir?
Zekât, Kur’an’da Tevbe Suresi 60.ayetinde belirtildiği gibi;
“Sadakalar (zekâtlar) Allah’tan bir farz olarak ancak, yoksullara, düşkünlere, (zekât toplayan) memurlara, gönülleri (İslâm’a) ısındırılacak olanlara, (hürriyetlerini satın almaya çalışan) kölelere, borçlulara, Allah yolunda olana, yolda kalana mahsustur. Allah pek iyi bilendir, hikmet sahibidir.” (et-Tevbe, 60)
• Fakirlere,
• Miskinlere,
• Yolda Kalmışa,
• Kölelere,
• Allah yolunda savaşa gidenlere,
• Borçlulara,
• Müellefe-i Kulûba verilir.
Soru: Müellefe-i Kulûb nedir?
Kalbi İslam’a ısındırılmak istenen kişiler demektir.
Soru: Miskin ne demektir?
Miskin çok fakir olan, evinde kendini geçindirecek bir şeyi olmayan demektir.
Soru: Zekât kimlere verilmez?
• Müslüman olmayana,
• Ana-Babaya,
• Eşe ve çocuklarına,
• Torunlarına,
• Nineye-dedeye,
• Zengine,
• Peygamber ailesine zekât verilmez. Verilmişse geçersizdir.
Soru: Zekât ne zaman farz kılınmıştır?
Zekât, hicretin ikinci yılında (624) farz kılınmıştır.
Soru:Zekâtın ve Fıtır sadakasının hükmü nedir?
Zekât farz, Fıtır Sadakası ise vaciptir.
Soru :Zekatın farz oluşuyla iligli örnek ayet verir misiniz ?
Zekât, Kur’an-ı Kerim’de pek çok âyette namaz ile birlikte zikredilmiş ( “Namazı tam kılın, zekâtı hakkıyla verin, rükû edenlerle beraber rükû edin.” (el-Bakara, 43)
*
“Namazı kılın, zekâtı verin, önceden kendiniz için yaptığınız her iyiliği Allah’ın katında bulacaksınız. Şüphesiz Allah, yapmakta olduklarınızı noksansız görür.” (el-Bakara, 110)
;“Allah uğrunda, hakkını vererek cihad edin. O, sizi seçti; din hususunda üzerinize hiçbir zorluk yüklemedi; babanız İbrahim’in dininde (de böyleydi). Peygamberin size şahit olması, sizin de insanlara şahit olmanız için, O, gerek daha önce (gelmiş kitaplarda), gerekse bunda (Kur’an’da) size «müslümanlar» adını verdi. Öyle ise namazı kılın; zekâtı verin ve Allah’a sımsıkı sarılın. O, sizin mevlânızdır. Ne güzel mevlâdır, ne güzel yardımcıdır!“ (el-Hac, 78)
Hz. Peygamber (s.a.s.) de zekâtın İslam’ın temel ibadetlerinden biri olduğunu bildirmiştir (Buhârî, Zekât, 1).“Namazı kılın; zekâtı verin; Peygamber’e itaat edin ki merhamet göresiniz.” (en-Nûr, 56)
Soru :Önceki dinlerde de zekat ibadeti var mıydı ?
Önceki dinlerde de namaz ,oruç ,zekat ve hac ibadetlerini hepsi vardır .ama bu dinler Allah’ın gönderdiği gibi kalmadığı için ,muharref olduğu için bu gün bilimiyor . kuran bize bunu bildirir .
oruç ibadetinde de “sizden öncekilere farz kılındığı “gibi ifadesi vardir .
zekatla ilgili olarak da meryem suresinden iki ayet örnek verelim :
“Nerede olursam olayım, O beni mübarek kıldı; yaşadığım sürece bana namazı ve zekâtı emretti.»” (el-Meryem, 31)
Bu ayetlerİ Hz .İSA BEŞİKTE KONUŞURKEN ifade ettiği sözlerdir ve Hz .İsa’nın mucizesidir .
Yine MERYEM suresinde ondan şöyle bahsedilir :
“Halkına namazı ve zekâtı emrederdi; Rabbi nezdinde de hoşnutluk kazanmış bir kimse idi.” (el-Meryem, 55)
Soru :Zekatı ne zaman vermeliyiz ?
Zekat ,malın üzerinden bir yıl geçince farz olur .istenilenher zaman verilebilir .fakat ramazan-ı şerifte ve özellikkle Kadir gecesinde vermeyi tercih edenler vardır .bu günlerde vermek elbette ki daha faziletlidir .
Soru:ZEKAT verirken vekil tayin edilebilir mi ?
Mal ile yapılan bütün ibadetlerde olduğu gibi zekat verilirken de kişi kendi yerine güvendiği ve ehil bir kişiyi vekil tayin edebilir .
Soru :Zekat verirken niyet edilir mi ?
Soru :Zekatın önemi nedir ?
Kur’an ve hadislerde namaz ile zekâtın ardı ardına zikredilmesi, toplumların ruhî olgunluğa ulaşmasında bu iki ibadetin rolünü göstermesi bakımından son derece önemlidir. Kur’an-ı Kerim, iyiliğe erişmenin ve muttakî bir mümin olabilmenin en önemli şartlarından birinin zekât vermek olduğunu ifade eder (Bakara, 2/177). Aynı zamanda zekât kurtuluşa eren müminlerin vasıflarından biridir (Mü’minûn, 23/1, 4). Bütün bunlara ilaveten zekât vermek, Allah’ın rahmetini celbeden hususlardandır (A’râf, 7/156). Kısaca zekât, malı temizleyen ve manevi arınmaya vesile olan bir ibadettir (Tevbe, 9/103). Âyet ve hadislerde sıklıkla emredilen zekâtı vermemek müşriklerin vasfı olarak görülmüş ve Kur’an’da bu durum yerilmiştir (Fussilet, 41/6-7).
SORU :Zekat vermenin hikmet ve faydası nedir?
Zekatın kişi ve toplum yararına pek çok yararı vardır .
*Maddi gücü olmayanlara yardım ederek toplumdaki sosyal dengeyi sağlar.
*Zengin ve fakir arasındaki uçurumu ortadan kaldırır .
*Şefkat ve muhabbet duygularını geliştirir .
*İnsan zekat vererek bencillik ve enaniyet duygularını yenebilir .
*Mala kul olmaktan kendini kurtarır.
*Malının zekatını veren aslında kendisini ve malını korumuş olmaktadır .
Zekatını faydalarını incelediğimizde fakire yardım yanında kişi zekatını verdiğinde esas yardımı kendine yapmış olmaktadir .
Talha İbni Ubeydullah radıyallahu anh şöyle anlatıyor:
Uzaktan sesini duyup ne dediğini anlayamadığımız saçı başı dağınık Necidli bir adam Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in huzuruna geldi. Resulullah’a yaklaştı. Bir de baktık ki, İslâm’ın ne olduğunu soruyor. Bunun üzerine Resûl–i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem:
– “Bir gün bir gecede beş vakit namaz kılmaktır” buyurdu. Adam:
– Kılmam gereken başka namaz var mı? dedi.
– “Hayır yok! Nâfile olarak kılarsan o başka” buyurdu. Resûlullah sallahu aleyhi ve sellem sözüne devam ederek:
– “Bir de ramazan ayı orucunu tutmaktır” buyurdu. Adam yine:
– Tutmam gereken başka oruç var mı? dedi. Resûl–i Ekrem Efendimiz:
– “Hayır yok. Nâfile olarak tutarsan o başka!” buyurdu.
Râvî Talha radıyallahu anh diyor ki, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem adama zekât vermeyi söyledi. Adam:
– Vermem gereken başka sadaka var mı? dedi.
– “Hayır yok. Nâfile olarak verirsen o başka” buyurdu.
Bu defa Adam:
– Bu söylediklerinden ne fazla ne eksik yaparım” diyerek Resûlullah’ın huzurundan ayrıldı.
Bunun üzerine Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem:
– “Eğer sözüne sahip çıkarsa, kurtuldu gitti” buyurdu. (Buhârî, Îmân 34, Savm 1, Şehâdât 26, Hiyel 3; Müslim, Îmân 8, 9)
Zekatla ilgili bazı soruları ve cevaplarını burada yazmaya çalıştık .bu konuyla ilgili daha yazılacak ,söylenecek elbette çok şey var .
bunlardan birisi de “ZEKAT VERMENİN ADABIDIR “bunu bir sonraki yazımızda ele alacağız inşaallah .
sorularınız olursa yorum bölümüne veya özelden yazabilirsiniz .
Hayırlı Sahurlar
SERAP UYSAL

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir